Kısa cevap
Adisyon, restoran, kafe, bar ve otel gibi yeme-içme işletmelerinde bir masanın sipariş ettiği ürünlerin dökümünü ve ödenecek toplam tutarı gösteren hesap belgesidir. Kelime Fransızca addition (toplama, hesap) sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde Türkçe karşılığı “hesap” olarak verilir.
Adisyonun Türkçe karşılığı nedir?
Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük’te adisyon maddesi, kökeni Fransızca addition olarak gösterilir ve karşılığı doğrudan “hesap” olarak verilir. Yani adisyonun Türkçesi, gündelik dilde zaten kullandığımız hesap kelimesidir.
Türkçe
hesap
hesap fişi, hesap pusulası
Köken (Fransızca)
addition
toplama, hesap
İngilizce
bill / check
İngiltere / Amerika kullanımı
Adisyon fişi nedir? Adisyon ile fiş aynı şey mi?
Günlük konuşmada “adisyon” ve “adisyon fişi” aynı belgeyi anlatır. Ancak adisyon mali bir belge değildir. Aradaki fark operasyonda nettir:
Adisyon
“Ne sipariş edildi, ne kadar tutuyor?” sorusunu karşılar. Masa açıldığında başlar, sipariş eklendikçe büyür, hesap istendiğinde masaya götürülür.
Yazarkasa fişi
“Ödeme yapıldı” kaydıdır. Ödeme anında ödeme kaydedici cihaz tarafından düzenlenen mali belgedir.
Adisyon örneği
İki kişilik bir masanın adisyonu tipik olarak şöyle görünür:
| Ürün | Adet | Birim (₺) | Tutar (₺) |
|---|---|---|---|
| Mercimek çorbası | 2 | 120 | 240 |
| Izgara köfte | 2 | 380 | 760 |
| Ayran | 2 | 45 | 90 |
| Türk kahvesi | 2 | 90 | 180 |
| Toplam | 1270 | ||
Fiyatlar yalnızca örnektir; gerçek bir menüyü temsil etmez.
Bir adisyonda neler yer alır?
- Masa veya sipariş numarası
- Tarih ve saat
- Sipariş edilen ürünlerin adı ve adedi
- Birim fiyat ve satır tutarı
- Ara toplam
- İndirim ve ikramlar (varsa)
- KDV
- Ödenecek toplam tutar
Kâğıt adisyondan e-Adisyona
Adisyon uzun süre kâğıt üzerinde tutuldu. Bugün belirli mükellef grupları için bu kaydın elektronik ortamda tutulmasını ve Gelir İdaresi Başkanlığı’na iletilmesini öngören e-Adisyon uygulaması bulunuyor. Yasal dayanağı 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’dir. Uygulamadan elektronik adisyon veya e-adisyon olarak da söz edilir; üçü de aynı şeyi anlatır.
Kimler e-Adisyon kullanmak zorunda? Zorunluluk masaya servis yapan yeme-içme işletmelerini kapsar ve ciro eşikleri ile sektör tanımına göre kademeli yürürlüğe girer; lokantalar, kafeler, pastaneler ve barlar tebliğ kapsamında sayılan işletme tipleri arasındadır.
Not: Kapsam, ciro eşikleri ve geçiş tarihleri zaman içinde değişir. Kendi işletmeniz için her zaman GİB e-Belge portalını ve mali müşavirinizi referans alın.
Adisyon nasıl tutulur?
Dijital adisyonda sipariş, garsonun elindeki terminalden veya masadaki QR menüden alınır; anında mutfak ekranına düşer, stoktan otomatik düşülür ve masa hesabı canlı olarak güncellenir. Kâğıt adisyonun en sık üretilen sorunları — okunmayan el yazısı, unutulan ürün, kaybolan fiş, gün sonu tutmayan kasa — bu akışta ortadan kalkar.
“Adisyon” kelimesinin optikteki anlamı
Aynı kelime optik ve gözlükçülükte farklı bir anlamda kullanılır: orada adisyon, uzak ve yakın gözlük diyoptrileri arasındaki farkı ifade eder ve reçetelerde ADD kısaltmasıyla gösterilir. Her iki kullanım da Fransızca addition kökeninden gelir, ancak farklı alanlara aittir. Bu sayfa adisyonun yeme-içme sektöründeki anlamını ele alır.
Sıkça Sorulan Sorular
Adisyonun Türkçesi nedir?
Adisyonun Türkçe karşılığı hesaptır. Türk Dil Kurumu sözlüğünde adisyon maddesi doğrudan hesap karşılığıyla verilir. Günlük kullanımda “hesap fişi”, “hesap pusulası” ve “hesap belgesi” ifadeleri de aynı anlamı taşır.
Adisyon kelimesi nereden gelir?
Adisyon, Fransızca addition sözcüğünden Türkçeye geçmiştir. Fransızcada addition hem “toplama” hem de restoranda ödenecek “hesap” anlamına gelir.
Adisyon ile adisyon fişi aynı şey mi?
Aynı belgeyi anlatırlar ama adisyon mali bir belge değildir. Adisyon masanın sipariş dökümünü ve ödenecek tutarı gösterir; ödeme yapıldığında düzenlenen yazarkasa fişi ise mali kayıttır.
Adisyon İngilizcede ne demek?
Restoran bağlamında İngiltere’de bill, Amerika’da check kullanılır.
Adisyon tutmak zorunlu mu?
Masaya servis yapan işletmelerde sipariş ve hesap kaydı operasyonel olarak zorunludur; belirli mükellef gruplarında bu kaydın elektronik ortamda tutulmasını gerektiren e-Adisyon uygulaması vardır. Kapsam ve tarihler için GİB e-Belge portalını ve mali müşavirinizi referans alın.
